درباره وبلاگ


پس از آتش بس، وبلاگ صفیه رضایی؛
کارشناسی ارشد علوم سیاسی ، نویسنده و روزنامه نگار است.

مدیر وبلاگ : صفیه رضایی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
پس از آتش بس
وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّه وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
دوشنبه 26 اسفند 1392 :: نویسنده : صفیه رضایی

چند روزی به پایان سال 92 نمانده است. سالی که از سوی رهبر معظم انقلاب سال حماسه سیاسی و اقتصادی نامگذاری شد.سالی پر از تلاطم که هر کس که صاحب نقد و بحث باشد این سال را پلی برای تحلیل حوادث قبل و بعد از این سال انتخاب میکند.آغاز این سال همزمان با تکاپوی انتخابات ریاست جمهوری بود. پایان دوره 8 ساله ریاست جهموری محمود احمدی نژاد  و شروع دولت تدبیر و امید.به واقع چه نیک رهبر معظم انقلاب این سال را نامگذاری کردند. حماسه سیاسی و حضور پر شور و گسترده مردم در انتخابات یازدهم. انتخاباتی که از ماهها قبل  از سوی رسانه های بیگانه رصد میشد و گمانه زنی ها برای رییس جمهور یازدهم همیشه نقل محافل سیاسی بود.در خرداد 92 حسن روحانی با رای مردم انتخاب شد و دوره جدیدی در مناسبات سیاسی و اقتصادی و فرهنگی ایران پا گرفت.دوره ای که کاملا با استراتژی 8 ساله محمود احمدی نژاد متناقض بود. حسن روحانی در مرداد ماه 1392 در مجلس شورای اسلامی ایران سوگند یاد کرد و دولت مهرورزی جای خود را به دولت اعتدال داد. گفتمان مقاومت و عدالت اینک به گفتمان تنش زدایی و اعتدال در صحنه بین الملل میدان داد.این دوره رویداد مهم در سال 92 و در تاریخ ایران به حساب می آید. روحانی آمد تا دروازه های اقتصادی و سیاسی و فرهنگی را به روی دول ارووپایی و امریکایی بگشاید.این گفتمان و استراتژی ابتدا در مناسبات بین ایران و 1+5 بیشتر نمود یافت. برنامه هسته ای ایران که با گفتمان مقاومت در دوره 8 ساله محمود احمدی نژاد به غنی سازی ادامه میداد، با روی کار آمدن حسن روحانی راه مذاکره را به پیش گرفت.گفتمان مذاکره  با آمریکا ماه ها مورد مناقشه میان جناح های سیاسی بود.از یک سو طرفداران محمود احمدی نژاد بودند که با شکست کاندیدای اصلح خود سعید جلیلی راه مخالفت با مذاکره با آمریکا را در پیش گرفتند و از سویی طرفداران اصلاحات و اعتدالیون بودند که بر نقش مذاکره با آمریکا به عنوان راهی برای لغو تحریم ها علیه ایران تاکید داشتند. این مناقشات البته از سوی رهبر معظم انقلاب حل و فصل  شد. ایشان بارها و بارها بر لزوم فرصت دهی به دولتمردان دولت یازدهم برای پیش بردن مناسبات با آمریکا و اروپا تاکید داشتند.شاید سخنرانی های ایشان بعداز انتخابات و در اثنای مناقشات بر سر مذاکره با آمریکا را بتوان بعنوان تاریخی ترین سخنان سال 92 قلمداد کرد. با این حال این مخالفت ها از سوی دو جناح وجود دارد و البته سخن اصلی این مخالفت ها بر سر توافق ژنو و نتایج حاصل از مذاکرات دو ژنو بیشتر شد. جایی که مذاکره کنندگان هسته ای ایران از حق غنی سازی 20 درصد که در طی سالهای زعامت احمدی نژاد پابر جا بود کنار کشیدند و در عوض لغو بسیاری از تحریم های علیه ایران موثر شد.این توافق از سوی موافقان به عنوان یک پیروزی بزرگ در تاریخ ایران و از سوی مخالفان به عنوان ننگی تاریخی شناخته شد. در هر صورت توافق ژنو با وجود بی اعتمادی به آمریکا که بارها و بارها از سوی رهبر انقلاب گوشزد میشد صورت گرفت . هر چند کارشکنی تندروهای آمریکایی راه را برای لغو تحریم ها علیه ایران می بست، با این حل با هوشیاری مذاکراه کنندگان ایرانی این مهم آنچنان موثر نشد. با این حال بعد از چندین سال از گذشت تاریخ انقلاب اسلامی ایران با آمریکا بر سر یک میز نشست. این رویداد البته در تمام رخ دوربین های خبری جهان رخدادی مهم جلوه گر شد.ایران از حق غنی سازی 20 درصد خود کوتاه آمد، شیرهای غنی سازی را بست و در عوض دروازه های تجاری به سوی ایران باز  شد.تحریم های چند ساله آمریکا و اروپا بر سر برنامه هسته ای ایران نیازمند یک راه حل بود. هر چند گفتمان  مقاومت در این سالها ایران را از حواشی روانی تحریم و اقدام نظامی مصون داشت ولی این فصل جدید البته در چند سال راهگشای پل های موفق ترقی برای ایران در صحنه بین الملل خواهد شد. شرکت حسن روحانی در اجلاس داووس و سخنان ایشان درباره علاقه ایران بر باز کردن دروازه های اقتصادی به روی جهان دلیلی برای این سیاست میتواند  باشد. در هر صورت  سال 92 در دو نگاه قبل تحلیل است: یک نگاه انفصال از فصلی که ایران منزوی در تیرس تحریم ها بود و یک نگاه ارتباط ،یعنی فصلی که تئوری آشتی و تنش زدایی بر ایران حاکم شد. اینکه موافقان چه میخواهند و مخالفان چه میگویند در میانه خطوط قابل بررسی است ولی واقعیت همان است که میشود.

پیش بینی هایی برای اقتصاد 93

دولت روحانی وارث اقتصادی مریض شد.اقتصادی که با تورم 35 درصد و رکودی بی سابقه هنوز نفس میکشید.سالهای زعامت احمدی نژاد سخن از مقاومت و اقتصاد مقاومتی بود. هر چند این تئوری در شرایطی باعث تقویت  گفتمان اتحاد و جهت دهی داخلی شد ولی بی توجهی به این رویه در انتخابات ریاست جمهوری بیشتر مورد باور  قرار گرفت.

دولت نهم و دهم با پیروی از گفتمان عدالت و مهرورزی و کمک به مستضعفین اصل فراموش شده برنامه سوم توسعه را عملی کرد. هدفمندی یارانه ها. اصلی که هیچ دولتی از زمان تصویب این بند جرات عملی کردنش را نداشت. احمدی نژاد در میان هیاهوی نقدهای سازنده و غیر سازنده به این اصل آنرا عملی ساخت و البته تبعات آن نادیده گرفته شد.آنجا که تورم و رکود اقتصادی بر پیکره این سیاست اقتصادی دامن میزد و آنجا که مردم وابسته به این پول ناچیز ماهانه شدند.احمدی نژاد نیتش خیر بود و هست و هنوز سنت وی پابرجاست ولی انتقادها از هدفمندی یارانه ها دولت یازدهم را به فکر چاره واداشت. در چند و چون چند ماهه بر سر اجرایی شدن یا نشدن فاز دوم هدفمندی دولت روحانی سیاست سبد کالا را در پیش گرفت . هر چند این رویه یادآ ور زمان تحریم و جنگ و کوپن های دهه 60 و 70 بود با این حال همگان از این سیاست روحانی به عنوان آغازی برای رهایی از کارت های یارانه زمان احمدی نژاد یاد  میکنند. نقدها به این و سیاست کوپنی رواست ولی با این حال پیش گرفتن این سیاست از سوی دولت یازدهم امیدی را برای سال 93 رقم میزند.جایی که در کناره این سیاست دولت از رشد 3 درصدی اقتصادی برای سال 93 و رهایی از رکود دم میزند.اقتصادی که در سالها با نرخ تورم 35 درصد روزگار گذرانده البته باید راه چاره ای هم برای خود بیابد. با این حال با پیش بینی صندوق بین المللی پول مبنی بر فصل رونق و شکوفایی اقتصادی  به مدد رشد تجاری و سیاسی ایران، این صندوق بر لزوم اصلاحات در بدنه اقتصاد ایران تاکید میکند. صندوق بین‌المللی پول در گزارشی می‌گوید که طی سال‌های اخیر اقتصاد ایران با «شوک‌های بزرگ و مدیریت ضعیف اقتصاد کلان» درگیر بوده که «ضربه‌های چشمگیری بر رشد و ثبات اقتصادی کشور» وارد کرده است.این گزارش در ادامه می‌گوید که مجموعه‌ای از شوک‌های اقتصادی به همراه اجرایی شدن فاز اول هدفمندی یارانه‌ها، تامین مالی نامناسب برنامه‌های بلندپروازانه اجتماعی و بدتر شدن فضای روابط خارجی با تشدید تحریم‌های مالی و تجاری علیه کشور باعث تضعیف اقتصاد ایران شده است.این گزارش می‌گوید که بیکاری و تورم بالایی بر کشور حاکم است و علایم تضعیف بانک‌ها نیز مشاهده می‌شود که این شوک‌ها باعث «تضعیف ساختاری» اقتصاد شده است.این نهاد بین‌المللی در ادامه می‌نویسد که هم‌اکنون ایران در دوراهی قرار دارد؛ ریسک ادامه مسیر موجود که می‌تواند تداوم رشد اقتصادی پایین و تورم بالا را برای ایران به همراه داشته باشد، یا شروع اصلاحات پیشرفته برای تقویت ثبات، سرمایه‌گذاری و بهره‌وری که از مسیر اصلاحات زیربنایی و در چارچوب‌های حمایت‌های تولیدی،کارگری و بازارهای اعتباری می‌گذرد.

گزارش این نهاد مالی می‌گوید که دولت  حسن روحانی «به خوبی از چالش‌های موجود آگاه است و در زمینه‌های اقتصادی زیادی کارهای مقدماتی را شروع کرده است، به طوری که آهنگ رشد منفی فعالیت‌های اقتصادی در کشور آهسته‌تر شده است.این گزارش می‌گوید که در نیمه اول سال ۲۰۱۳ روند کوچکتر شدن اقتصاد ایران (رشد منفی اقتصادی) ادامه داشت، اما از نیمه دوم به بعد شتاب این روند کاهش یافت و مجموعا رشد اقتصادی ایران در این سال منفی یک تا دو درصد ارزیابی می‌شود.

صندوق بین‌المللی پول می‌افزاید که تورم پرشتاب ۲۰ ماهه منتهی به ژوئن ۲۰۱۳ (پایان ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد) که به ۴۵ درصد رسیده بود، به سرعت به زیر ۳۰ درصد در ماه سپتامبر (یک و نیم ماه پیش) سقوط کرد.این گزارش علت این امر را سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی، افزایش قدرت ریال و کاهش تورم برخی محصولات عمده در سطح جهانی معرفی کرده است.این گزارش چشم‌انداز توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی برای سال جاری میلادی را مثبت ارزیابی کرده و گفته است که این چشم‌انداز بهبود یافته، اما هنوز «در درجه شکنندگی بالایی» قرار دارد.بر اساس ارزیابی این نهاد بین‌المللی «در فضای روابط خارجی کنونی» فعالیت‌های پروژه‌های اقتصادی به سوی ثبات است و انتظار رشد مثبت یک تا دو درصدی اقتصاد ایران برای سال ۲۰۱۴ می‌رود.صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که با در نظر گرفتن تبعات افزایش قیمت سوخت که در دستور دولت قرار دارد، تورم در پایان سال جاری میلادی پتانسیل کاهش به ۱۰ تا ۱۵ درصد را نیز دارد.این گزارش توصیه کرده است که روند افزایش قیمت حامل‌های انرژی در ایران با احتیاط و ارزیابی‌های دقیق انجام شود و بانک مرکزی باید به شدت بر ثابت نگه داشتن قیمت‌ها تمرکز کند و از شوک‌ها اجتناب کند.
موسسه تحقیقاتی بیزینس مانیتور نیز در جدیدترین گزارش خود پیش بینی کرد رشد اقتصادی ایران در سال جاری میلادی به ۲.۸ درصدی برسد و تورم به ۲۲ درصد کاهش پیدا کند.البته بیزینس مانیتور پیش تر رشد اقتصادی 2.4 درصدی را برای ایران در سال 2014 پیش بینی کرده بود.
این گزارش بهبود شرایط خارجی و مدیریت بهتر داخلی را دو دلیل رشد و رونق اقتصاد ایران در سال 2014 بیان کرده و مینویسد: اقتصاد ایران در سال 2014 وارد رشد می شود و این در حالی است که روابط ایران با غرب و مدیریت شاخص های کلان اقتصادی در این کشور رو به بهبود دارد. این مسئله می تواند به رشد صادرات ایران و افزایش اعتماد تجاری و اعتماد مصرف کننده در ایران منجر شود. 

در عین حال عدم اطمینان درمورد نتیجه مذاکرات هسته ای همچنان بر چشم انداز اقتصادی این کشور سایه افکنده است. به علاوه طی ماه های آینده، ریال ایران در بازار آزاد همچنان وضعیت غیر ثابتی خواهد داشت.
بر اساس پیش بینی بیزینس مانیتور ارزش اسمی تولید ناخالص داخلی ایران که در سال 2013 بالغ بر 435.3 میلیارد دلار بوده در سال 2014 به 466.7 میلیارد دلار خواهد رسید.نرخ تورم ایران نیز از 28 درصد در سال 2013 به 22 درصد در سال جاری میلادی کاهش خواهد یافت. این گزارش کسری بودجه دولت ایران را در سال 2014 معادل 1.1 درصد تولید ناخالص داخلی و میزان تراز حساب های جاری ایران در این سال را معادل 4.7 درصد تولید ناخالص داخلی پیش بینی کرده است.

در هر صورت  بکار گیری یک رفرم اقتصادی از دولتی اعتدالی برمی آید.این اصلاح اقتصادی آغازی بر نوسازی چند ساله اقتصاد ایران است.این دوره پساتحریم برای ایران قلمداد میشود. فاصله سالهای 93 تا96 آغازی بر پایان تحریم ها علیه ایران پیش بینی میشود. هر چند بر اراده سیاسی دولت شکی نیست،ولی اعتمادی بر صحنه بین الملل و یکه تازی های غربی ها هم نیست.

 *** این مقاله در ماهنامه دنیای کیش منتشر شده است.





نوع مطلب :
برچسب ها : سیاست داخلی، دولت، حسن روحانی، امنیت داخلی،
لینک های مرتبط :


نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


 
   
   
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات