تبلیغات
پس از آتش بس - دهانی که می بلعد و نفسی که گرفته می شود
 
درباره وبلاگ


پس از آتش بس، وبلاگ صفیه رضایی؛
کارشناسی ارشد علوم سیاسی ، نویسنده و روزنامه نگار است.

مدیر وبلاگ : صفیه رضایی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
پس از آتش بس
وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّه وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

وقتی صحبت از ناکارآمدی دولت در بخش های دولت مختلف می شود یکی از علل آن را بزرگی دولت می دانند. این را کسانی می گویند که یا با نفس وجود دولت مشکل دارند و یا اینکه از اساس با اصلاحات در ساختار دولتی موافق اند.

همین دسته دوم هم بسیار از دولت در طول زمان ها انتقاد کرده اند. از بروکراسی دست و پاگیر اداری تا مسوولیت های مختلف دولت در همه عرصه ها نه تنها دست دولت را در رسیدن به اهدافش کوتاه تر می کند، بلکه انتقادها بیشتر به سمت آن نشانه خواهد رفت.

از این رو است که بسیاری از صاحب نظران در عرصه های سیاسی و اقتصادی معتقدند ابهت دیوان سالاری دولتی باید شکسته شود و دولت از یک نهاد پدرسالارگونه باید به دولتی فروتن و متواضع تبدیل شود. البته در جامعه شناسی سیاسی ایران همواره ذات دولت مورد احترام همگان بوده است؛ چراکه در فرهنگ سیاسی ایران زمین دولت همیشه به عنوان ولی نعمت بوده و شاید هنوز هم هست.

بسیاری از مردم انتظار دارند که دولت همه کار انجام دهد. خودشان را فرزند یک پدر غول پیکر می دانند که باید برای اوقات فراغتشان نیز برنامه ریزی کند. بگوید بروید بیرون خوش بگذرانید. این کار را هم بکنید. دولت هم نشان قدرت و زور و اجبار است و هم باید نقش برنامه ریز و دست اندر کار را داشته باشد. این است که وظیفه دولت در ایران از نظر عامه مردم تا یک صاحب نظر دانشگاهی بسیار زیاد است.

این رویه نشان از تاریخ نفتی ما دارد. صحبتی که هنوز هم بر سر زبان هاست. اینکه دولت صاحب چاه های نفتی است که همین نفت باعث شده از آن یک پاسبان بداخلاق بسازد. اصلا کسی هم نباید جرأت کند که دست در کارش بکند. این دولت به یقین نمی تواند اصول حکمرانی خوب را هم داشته باشد. نباید هم کارآیی به خرج دهد. این می شود که کم کم همه سخن از جدایی نفت از ذات دولت می گویند.

اینجا منظور ما از دولت همان بروکراسی طویل و عریض با شکمی برآمده و حجیم است که می تواند قوه مجریه باشد. عده ای از صاحبنظران معتقدند که در صورت عدم وابستگی به این طلای بلاگونه سیاه یا همان نفت بسیاری از مشکلات حذف می شود. اصلا دولت می گذارد که مردم هم در اقتصاد مشارکت کنند. دیگر اقتصاد و پول صرف چاه های نفت نیست. اصلا بخش خصوصی کارآمد باید در بسیاری از بخش های درآمدساز متولی باشد. این گونه می شود که هم بار مسوولیت دولت کم می شود و هم عناصر خلاق وارد عرصه اقتصاد خواهند شد.

البته دکتر حسن سبحانی در زمینه آسیب شناسی بخش خصوصی گفته بود که بخش خصوصی در ایران ضعیف و کم است. این مسأله شاید ذهن را بدین سو ببرد که باز هم این بخش کوچک نتواند در برابر بزرگی دولت رشد داشته باشد. اگر هم دولت در بسیاری از بخش های اقتصادی نفوذ و احاطه دارد به خاطر همین کوچکی و ضعف بوده باشد.

دکتر میثم موسایی، استاد دانشگاه تهران، هم گفته است: ساختار دولت در ایران همراه با فساد و رانت است و هر چه بزرگتر شود فساد و رانت بیشتر می شود؛ چرا که معتاد به نفت است. اعتیاد به حدی است که نمی تواند ترک کند. ترکش هم به معنای تحمل سختی است.

در این میان بخش خصوصی هم به دستگاه اداری نزدیک است. کار تولیدی و تلاش هم در اینجا رخ نمی دهد. تعطیل می شود، ولی؛ بخش زالو صفت که صرفا در خدمات تجاری هستند رشد می کنند و دست آخر بخش خصوصی جایی برای نفس کشیدن ندارد.

این گفته دکتر موسایی شاید تمام آن حرفی باشد که گفته ایم. تمام آن حرفی که همگان درباره مشکلات اقتصاد تک محصولی و دولت رانتیر گفته اند. با این حال آن دسته ای که در ابتدای سخن گفتیم که با اصلاح در ساختار دولت موافق هستند تاکید دارند که اگر درآمد نفت در جای خود باشد، به جای اینکه تمام آن در شرکت های دولتی خرج شود فکری هم برای بخش خصوصی و بودجه شرکت های تابعه آن شود.

به عبارتی پدرسالاری چون دولت لازم نیست تمام فرزندان خود را پوشش دهد و تمام پول و درآمد را فقط در یک خانه برای آنان خرج کند. این از سخنان ابوالقاسم شفیعی یکی از فعالان اقتصادی برداشت می شود. وی در گفت و گویی که با موج داشت به رقم هایی از بودجه اشاره می کند که در شرکت های دولتی در طی سال ها افزایش پیدا کرده است. وی معتقد است که دولت در خیلی از موارد نمی گذارد بخش خصوصی کارآفرین وارد صحنه اقتصادی شود. این امر باعث می شود که حتی در خصوصی ترین بخش های اقتصادی سیاسی ترین آدم ها در ارتباط با بخش دولتی نفوذ کنند.

به عبارتی اینجا دیگر اقتصاد نه تنها خصوصی نمی شود، بلکه سیاسی خواهد شد. وقتی اقتصاد در لابه لای سیاست و قدرت دست و پا بزند باز هم یک دولت باید دستش را بگیرد. این می شود که بخش خصوصی خواه ناخواه وابسته به جریان قدرت و دولت می شود.

با این حال دکتر اسماعیل جلیلی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، می گوید: بودجه شرکت های دولتی به خاطر تمرکز در اقتصاد دولتی افزایش یافته است. البته جلیلی امیدوار است که دولت اعتدال بتواند در اینجا هم تعادلی بین بخش ها ایجاد کند.

یک عده معتقدند که دست هایی در کار است که همیشه نمی گذارند اصلاحاتی ساختاری ایجاد شود. شبیه آن چیزی که در مورد اقتصاد مردمی می گویند. یک عده نفس مشارکت اقتصادی را زیر سوال می برند. بدین ترتیب است که در تحلیل یک استاد دانشگاه مثل دکتر عادل پیغامی ما نه تنها نمی توانیم آن طور که باید در مسیر مردمی سازی اقتصاد برویم، بلکه در فضایی شعارگونه داریم با یک اقتصاد فئودالیته زندگی می کنیم. البته شاید نگاه ایشان اندکی بدبینانه باشد، ولی؛ در بعد آسیب شناسانه بسیار قابل توجه است.

دکتر عزت الله یوسفیان ملا می گوید: بخش عظیم بودجه کشور را شرکت های دولتی می بلعند. مجلس باید به دولت فشار آورد. خود دولت هم مایل است، اما؛ بدنه مقاومت می کند. وی معتقد است که اگر شرکت های دولتی واگذار شوند منافع آنها به خطر می افتد. این گونه است که تحلیلی دیگر هم بر دیگر تحلیل های گفته شده اضافه خواهد شد که اجازه داده نمی شود بخش خصوصی حقیقی و مولد در جامعه بروز پیدا کند. در عین حال بسیار صحبت از بخشی غیر خصوصی و غیر حقیقی و غیر مولد می گویند که به ناچار سیاسی شده است.

این جاست که تحلیل دکتر عادل پیغامی در مورد نقش مجلس و اهمیت نقش آن برای ما قابل فهم می شود. به نظر می رسد مجلسی که در آخر کار می خواهد بودجه نویسی کند، باید نقش ناظر را بیشتر ایفا کند. این که در طی چند سال شرکت های دولتی بتوانند بودجه بیشتری را داشته باشند نباید از زیر نظر مجلس خارج شود. نباید هم گفته شود که مجلس آنچنان نقشی ندارد. اصلا مواردی به رأی مردم گذاشته شود. آنجایی که سخن از مشارکت مردمی و اقتصاد مردمی است، همین جاست. مسأله بعد اعتماد است. به نظر می آید در اقتصاد خصوصی حتی دولت هم اعتماد به بخش خصوصی واقعی ندارد. پس هم باید اعتماد سازی باشد و هم اعتدال.





نوع مطلب :
برچسب ها : گزارش هیا سالهای گذشته،
لینک های مرتبط :


یکشنبه 2 اسفند 1394 04:31 ب.ظ
سایت بسیار خوبی دارید . موفق باشید

یکشنبه 2 اسفند 1394 04:22 ب.ظ
سایت بسیار خوبی دارید . موفق باشید

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.