تبلیغات
پس از آتش بس - آزاد‌سازی بر روی باند صفر
 
درباره وبلاگ


پس از آتش بس، وبلاگ صفیه رضایی؛
کارشناسی ارشد علوم سیاسی ، نویسنده و روزنامه نگار است.

مدیر وبلاگ : صفیه رضایی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
پس از آتش بس
وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّه وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
یکشنبه 27 دی 1394 :: نویسنده : صفیه رضایی

تا اسم آزادسازی می‌آید خاطرات گرانی و سریال‌های ادامه دار بودن آن در ذهن‌ها نقش می‌بندد. از آنجا که معمول است عنوان آزادسازی و اصلاح قیمت به قامت گرانی هم خوش می‌نشیند و هم جا می‌افتد. یک روز در دفتر لغت نان و آب و گاز و یک روز برای بلیت هواپیما. هنوز چند روزی از قیمت نجومی بلیت هواپیمای مشهد -تهران به قیمت ۵۰۰ هزار تومان نگذشته است. آن هم در زمانی که اوج مسافرت‌ها در زمان تعطیل‌های زمان اربعین بود. زمانی که رییس سازمان هواپیمایی از تصمیم برای آزادسازی قیمت بلیت هواپیما گفت. تصمیمی که بعد از چند ماه بالاخره عملی شده است.

هر چند در ذات این عمل یکی از بندهای قانون برنامه پنجم توسعه است با این حال به کام مسافران چندان خوش نگذشته است. البته مسوولین معتقدند که آزادسازی به معنی گران شدن نرخ بلیت‌ها نیست با این حال چه کسی افزایش ۳ برابری قیمت بلیت‌ها را گرانی نمی‌داند؟ حالا این گرانی چه براساس قانون باشد و چه در راستای بهبود وضعیت ارائه خدمات شرکت‌های هواپیمایی و افزایش کیفیت خدمات به مسافران یا پاک شدن بدهی‌های ایرلاین‌ها به شرکت‌های پالایشگاهی یا در تصوری خوش بینانه احترام دولت به بخش خصوصی برای توسعه اقتصادی.

 با این حال باید قبول کرد که نرخ بلیت هواپیماها در بیش از ۱۷۰ مسیر آزاد خواهد شده است. اینکه شرکت‌های هواپیمایی در حدود ۱۳۰۰ میلیارد تومان از دولت طلب دارند و به همین میزان ایرلان‌ها هم به شرکت نفت فرودگاه‌ها بدهی دارند، جواب قانع کننده‌ای برای این آزادسازی البته به شیوه رسمی است. به باور مسوولین هواپیمایی آزاد‌سازی نرخ بلیت پروازها، تا حدودی مشکلات مالی این شرکت‌ها را رفع می‌کند. اما سوالی که در این میان پیش می‌آید این است که در صورت رشد و رونق بخش هواپیمایی آیا خدمات این بخش به مسافران نیز افزایش می‌یابد و از کیفیت بالاتری برخوردار می‌شود؟ آیا قرار است بنا بر این تصمیم عملی که در ظاهر امر در پایان آذرماه خیال اجرایی شدن دارد بلیت پروازها با نرخ‌های متفاوت عرضه شود و مسافران حق انتخاب بیشتری خواهند داشت؟ آیا رفع بدهی‌های ناوگان هوایی و برطرف شدن مشکلات اقتصادی آنان برای مسافران هم مفید خواهد بود؟ در حالی که نرخ بلیت پروازها پس از انقلاب ۲۰۰ برابر شده، ولی هنوز گلایه و نارضایتی از وضعیت ناوگان پروازی کشور وجود دارد!

 اگر تا دیروز قیمت تکلیفی بلیت پروازهای داخلی دست دلالان و واسطه‌ها را باز می‌گذاشت کدام تضمین وجود دارد که در صورت آزادسازی چارترهای هواپیمایی در بازار دست نداشته باشند. همچون پرواز تهران مشهد که نه به خاطر آزاد‌سازی بلیت به ۵۰۰ هزار تومان رسید که فقط به خاطر سوء استفاده دلالان شائبه و فضاسازی ایجاد شد!؟! گفته شد که در روزهای گذشته هم دلالان پروازی از فرصت آزادسازی نرخ بلیت هواپیما به نفع خود استفاده کردند و با وجودی که هنوز ایرلاین‌ها قیمت‌های جدید را اعلام نکرده بودند، اقدام به گران فروشی کرده و نرخ‌های بالایی را برای بلیت هواپیما در مسیرهای خاص تعیین کردند. آیا این گونه واسطه گری‌ها در زمان آزادسازی بلیط‌ها دیگر رخ نخواهد داد؟

از این رو به نظر می‌رسد که آزادسازی نرخ بلیت هواپیما یک سکه دو رو است. روی خوش سکه همان نوسازی ناوگان هواپیمایی، کمک به بخش خصوصی، افزایش کیفیت خدمات پروازی و کوتاه کردن دست واسطه‌ها و دلالان در فضای واقعی و مجازی است و روی عجیب سکه ابهام در عمل به این قانون است، چرا که اگر نظارت کامل بر تمامی ابعاد آن وجود نداشته باشد آزادسازی قیمت بلیت هواپیما هم مشابه آزادسازی قیمت نان به آشفته بازاری منجر می‌شود که نه دولت می‌تواند کاری کند و نه مردم زبان اعتراض دارند.

صحیح است که گفته می‌شود با اجرای آزادسازی و متنوع‌سازی، نرخ‌ بلیت هواپیما از حالت دستوری خارج شده و ممکن است هر ساعت و هر روز قیمت یک مسیر متفاوت باشد و این سیاست جدید مزایایی از جمله رقابت‌پذیری میان ایرلاین‌ها را در بر دارد و مسافران هم می‌توانند برای ارزان شدن سفر خود زمان‌های کم ‌تقاضاتر را انتخاب کنند اما نگرانی‌هایی نیز وجود دارد. اینکه آیا با توجه به سخت شدن نظارت در این شرایط، بازار فروش بلیت متلاطم نخواهد شد؟

هرچند که درحال‌حاضر با آزادسازی نرخ بلیت هواپیما دیگر نرخ‌های تکلیفی وجود ندارند اما بازهم نظارت بر کار آژانس‌های متخلف و سایت‌های غیرمجاز ضروری به نظر می‌رسد، چرا که این دسته از فروشندگان، بازار را به صورت انحصاری درآورده‌اند و سودهای کلانی هم از این بابت به‌دست می‌آورند. درحالی که مجوزی هم بابت فعالیت‌هایشان ندارند. از آن گذشته آزادسازی نرخ بلیت هواپیما، مستلزم به‌کارگیری سیستم خاصی در مسیر فروش بلیت است که گفته می‌شود در بسیاری از ایرلاین‌های داخلی موجود نیست.

آزادسازی نرخ بلیت هواپیما بیش از هر چیز مستلزم شفاف‌سازی است؛ چنان که در دستورالعمل آزادسازی نیز ایجاد سیستم رزرو بلیت شرکت‌های هواپیمایی به عنوان یکی از پیش‌نیازهای مهم اجرایی مورد تاکید قرار گرفته است. در حالی که ایرلاین‌ها سیستم مناسبی برای فروش بلیت ندارند، از این رو آزادسازی ممکن است تبعاتی برای آنها به همراه داشته باشد. شرکت‌های هواپیمایی قبل از آزادسازی باید نسبت به راه‌اندازی سیستم رزرو بلیت اقدام کنند.

نکته دیگر این است که نباید خدمات حمل‌ونقل هوایی نوعی مسافرت لوکس و اعیانی شود. آن هم در شرایطی که هنوز کیفیت خدمات پروازی کشور اصلا مناسب نیست. تاخیرهای زیاد به اضافه نبود سیستم مهیا و مطلوب در فرودگاه‌ها و حتی کادر پرواز وجود دارد. علاوه بر آن سیستم حمل‌ونقل جاده‌ای کشور هم پاسخگوی مسافران در زمانهای تعطیل به ویژه اعیاد نخواهد بود. این رویه هم از عدالت به دور است و هم اینکه نمی‌توان دل به این خواسته بست که هر کالای گرانی در نهایت باید مطلوب و میسر باشد. چه تضمینی بر افزایش کیفیت خدمات هواپیمایی برای مسافران خواهد بود؟

از آن گذشته اگر فرض بگیریم که آزادسازی بلیط هواپیما باعث افرایش رقابت بین ایرلاین‌ها می‌شود و این امر به بهبود کیفیت خدمات آنها می‌انجامد چه کسی یک سفر گران و لوکس را برای یک مسافرت داخلی آن هم با خانواده به صلاح می‌داند؟ آن هم در زمانی که مسوولین مرتب از افزایش جذب گردشگر داخلی به مناطقی چون کیش و قشم سخن می‌گویند. در واقع در صورت گرانی پروازها چه امیدی برای به ثمر نشستن اهداف گردشگری و جذب گردشگر باقی خواهد ماند؟ آیا گردشگری هم یک آرمان لوکس مثل هواپیما نشینی خواهد شد؟

موضوع دیگر تسری آزادسازی قیمت بلیط هواپیما به افزایش نرخ بلیت ناوگان زمینی است؛ چه کسی می‌تواند باور کند که گرانی مقدمه‌ای برای گرانی نباشد؟ ممکن است در زمان‌های آتی قیمت انواع بلیط قطار و اتوبوس هم به تبع هواپیما گران شود و باز هم تضمینی برای بهبود خدمات رسانی به مسافرین نباشد.

 اگر گفته می‌شود که طرح آزاد‌سازی صنعت هوانوردی در بیشتر کشورها اجرا شده است و ما در این زمینه دچار یک عقب ماندگی تاریخی هستیم چرا نمی‌گویند که کیفیت خدمات پروازی در کشورهای دیگر به هیچ عنوان مشابه ما نیست. آیا در زمان اجرای آزادسازی قیمت ها، اگر پروازها تاخیر داشته باشند شرکت‌ها موظف به پرداخت خسارت به مسافران خود هستند یا اینکه مسئله را به نحو دیگری بازگو می‌کنند. علاوه بر آن چرا در کنار آزادسازی قیمت، استانداردهای مشخصی را برای ارتقای کمی و کیفی خدمات شرکت‌های هوایی تعیین نمی‌شود تا دولت به صورت مرتب بر اجرای آن نظارت کند.

نکته دیگر این است که آیا آزادسازی قیمت‌ها واقعا به معنای متنوع‌سازی است و یک اصل اقتصادی پذیرفته شده در تمام دنیا است که اجرای آن در همه کشور‌ها پیامد مثبتی داشته است، پس چرا به محض اعلام خبر آزادسازی بازار دلالی در فروش بلیت داغ تر شد و مسافران با قیمت‌های نجومی مواجه شدند؟ از این رو می‌توان گفت که آنچه که برای مسافران اهمیت دارد کیفیت پرواز و افزایش خدمات است، اینکه هواپیما هم کالای لوکس و دست نایافتنی برای قشری باشد آن موضوع جداگانه‌ای است ولی اگر در واقعیت خدمات پرواز و ناوگان هوایی بهبود یابد شاید بتوان سیاست جدید قیمت بلیت‌ها را به فال نیک گرفت. در غیر این صورت تنها میتوان باور کرد که شرکت‌های هواپیمایی بتوانند بدهی‌های خود را با شرکت‌های پالایشگاهی تسویه کنند و از توسعه و رشد بخش خصوصی هم قرار نیست خبری باشد. در این میان آنچه که می‌تواند مهم باشد نظارت دولت است. امید است آشفته بازار بلیت برای مسافران خاطرات بدی به جای نگذارد.





نوع مطلب :
برچسب ها : مطالب سفارشی،
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.